Dibond czy plexi na szyld zewnętrzny

Pytanie „Dibond czy plexa” wraca przy niemal każdym projekcie szyldu zewnętrznego, a odpowiedź nie jest jednoznaczna, bo oba materiały rozwiązują inny problem. Dibond to kompozyt aluminiowy, plexa to tworzywo akrylowe (PMMA), a różnią się przede wszystkim tym, czy przepuszczają światło, a to determinuje, do jakiego zastosowania się nadają, zanim jeszcze weźmie się pod uwagę wygląd czy sposób obróbki.

Podstawowa różnica: światło

Dibond, zbudowany z dwóch warstw aluminium i rdzenia z polietylenu pomiędzy nimi, jest całkowicie nieprzezierny: żadna ilość LED umieszczonych za płytą go nie prześwietli. Plexa (PMMA) przepuszcza światło na poziomie około 92%, co czyni ją materiałem numer jeden tam, gdzie lico ma świecić równomiernie po zmroku. To pojedyncze kryterium eliminuje jedną z opcji w większości realnych projektów: jeśli szyld ma być podświetlany od wewnątrz, plexa jest właściwie koniecznością, a Dibond pozostaje wtedy materiałem obudowy lub korpusu. Szerzej o tym pisaliśmy przy okazji szyldu z Dibondu i szyldu z plexy podświetlanego.

Waga i sztywność

Dibond jest lekki i sztywny: dwie warstwy aluminium usztywniają rdzeń tak, że płyta nie faluje i nie odkształca się pod własnym ciężarem nawet w większych formatach, a jednocześnie waży wyraźnie mniej niż lita blacha aluminiowa o tej samej grubości. Plexa w cieńszych wariantach (3-5 mm) sprawdza się do liter frontlit i mniejszych kasetonów, ale w większych formatach kasetonów, gdzie lico musi rozpiąć się na dużej powierzchni bez uginania, trzeba sięgać po grubsze płyty (6-8 mm), co odczuwalnie zwiększa wagę całej konstrukcji i wymaga solidniejszego systemu mocowania. Przy projektowaniu dużego panelu warto więc liczyć wagę materiału razem z systemem montażu, a nie tylko cenę samej płyty.

Odporność na warunki atmosferyczne

Oba materiały dobrze znoszą polską pogodę, ale z innych powodów. Dibond nie rdzewieje, nie pęka od mrozu i nie żółknie od promieniowania UV, bo powłoka lakiernicza (najczęściej PVDF) chroni aluminium przez wiele lat bez zauważalnej zmiany koloru. Plexa dobrej jakości (typu GS lub XT) również dobrze znosi promieniowanie UV, ale tu jakość surowca ma większe znaczenie niż przy Dibondzie: tańsze zamienniki potrafią zżółknąć i zmatowieć wyraźnie szybciej niż plexa sprawdzonego gatunku. Powierzchnia plexy może też z czasem lekko matowieć pod wpływem UV i agresywnych środków czyszczących. To defekt kosmetyczny, usuwalny polerowaniem, a nie powód do wymiany całego lica. Więcej o czynnikach wpływających na żywotność obu materiałów w praktyce: trwałość reklamy zewnętrznej.

Odmiany plexy: odlewana (GS) i wytłaczana (XT)

Przy wyborze plexy dochodzi dodatkowy wybór, którego przy Dibondzie nie ma. Plexa odlewana (GS) wytrzymuje pracę do ok. 80°C i mięknie (temperatura Vicata) dopiero przy ok. 115°C: grubsza, bardziej odporna termicznie, sprawdza się przy mocniejszym oświetleniu LED lub w miejscach z intensywnym nasłonecznieniem. Plexa wytłaczana (XT) pracuje do ok. 70°C, mięknie przy ok. 103°C, cieńsza i tańsza, ale w zupełności wystarczająca do standardowego podświetlenia LED w większości realizacji. Dibond takiego rozróżnienia nie ma, dostępny jest w kilku grubościach płyty (2, 3, 4, 6 mm), a nie w wariantach surowca.

Obróbka i łączenie

Obie płyty wycina się laserowo lub frezuje CNC z podobną precyzją, co pozwala odwzorować nawet drobną typografię logo. Różnica pojawia się przy łączeniu elementów: litery z plexy klei się specjalnym klejem dedykowanym do PMMA, tworzącym niemal niewidoczne, trwałe połączenie, podczas gdy Dibond montuje się mechanicznie (na dystansach, bezpośrednio na elewacji lub w ramce aluminiowej) albo łączy przez frezowanie w jednej płycie. Pełne zestawienie technik obróbki i montażu obu materiałów opisujemy w poradniku materiały na szyldy.

Wygląd i wykończenie

Dibond dostępny jest w kolorach lakierniczych: biały, czarny, aluminium szczotkowane, a całą powierzchnię można też zadrukować drukiem UV lub okleić folią, a matowy, jednolity charakter dobrze prowadzi grafikę i naklejane litery. Plexa daje inny efekt: głębię i połysk, a w wariancie opalowym (mlecznym) równomiernie rozprowadza światło LED bez widocznych punktów diod, co jest jej główną przewagą wizualną tam, gdzie liczy się podświetlenie. Plexa transparentna barwiona w masie utrzymuje kolor nawet przy drobnym zarysowaniu powierzchni, bo barwnik przenika przez całą grubość materiału.

Dobór grubości do formatu

Do mniejszych szyldów i tabliczek (Dibond 2 mm, plexa 3 mm) obie płyty sprawdzają się podobnie dobrze. Przy większych formatach różnica rośnie: Dibond w grubości 3-4 mm zachowuje sztywność bez nadmiernego przyrostu wagi, podczas gdy plexa w analogicznie dużym formacie kasetonu potrzebuje grubszej płyty (6-8 mm) i czasem dodatkowego żebrowania konstrukcyjnego od wewnątrz, żeby lico nie uginało się pod własnym ciężarem lub pod wpływem wiatru.

Który materiał wybrać: szybki test

Zadaj sobie trzy pytania w tej kolejności. Po pierwsze: czy szyld ma świecić od wewnątrz po zmroku? Jeśli tak, lico musi być z plexy, bo Dibond nie przepuści światła niezależnie od zastosowanych LED. Po drugie: czy priorytetem jest maksymalna sztywność przy minimalnej wadze na dużym formacie? Tu przewagę ma Dibond. Po trzecie: czy zależy Ci na efekcie głębi i połysku, czy raczej na matowym, jednolitym tle pod naklejane litery? Pierwsze wskazuje na plexę, drugie na Dibond. W praktyce bardzo częstym rozwiązaniem jest połączenie obu: korpus lub tło szyldu z Dibondu jako sztywna, trwała baza, a podświetlane litery logo lub lico kasetonu z plexy tam, gdzie potrzebny jest efekt świecenia. Taki mix wykorzystuje mocne strony każdego z materiałów zamiast szukać jednego uniwersalnego rozwiązania.

Częsty błąd przy wyborze

Zdarza się, że klient zamawia panel z Dibondu myśląc, że wystarczy dołożyć LED z tyłu, by uzyskać efekt świecącej powierzchni. To nie zadziała: Dibond jest nieprzezierny bez względu na moc oświetlenia. Odwrotny błąd też się trafia: zamówienie plexy tam, gdzie żadne podświetlenie nie jest planowane, co oznacza wyższy koszt materiału bez żadnej korzyści funkcjonalnej, bo w zastosowaniu bez LED Dibond jest równie trwały i znacznie tańszy.

Podsumowanie

Dibond i plexa nie konkurują ze sobą jeden do jednego, rozwiązują różne problemy. Dibond wygrywa tam, gdzie liczy się sztywność, waga i trwałość na elewacji bez podświetlenia. Plexa jest niezastąpiona tam, gdzie lico ma świecić równomiernie po zmroku. Dobrze zaprojektowany szyld często korzysta z obu naraz, każdego tam, gdzie jego właściwości mają największe znaczenie.

Wyceń swój szyld i napisz, czy ma świecić po zmroku, a dobierzemy odpowiedni materiał Wyceń swój szyld.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Dibond da się podświetlić od tyłu tak jak plexę?

Nie w formie lica świecącego na całej powierzchni. Dibond jest nieprzezierny, więc światło LED umieszczone za płytą nie przejdzie przez materiał niezależnie od mocy diod.

Która płyta jest sztywniejsza przy tej samej grubości?

Dibond, dzięki dwóm warstwom aluminium z rdzeniem pomiędzy nimi, zachowuje płaskość lepiej niż plexa o porównywalnej grubości i mniej ugina się pod własnym ciężarem w dużych formatach.

Czy plexę można frezować tak samo jak Dibond?

Tak, oba materiały wycina się laserowo lub frezuje CNC. Plexę dodatkowo klei się dedykowanym klejem do PMMA, tworzącym niemal niewidoczne połączenie, czego przy Dibondzie się nie robi.

Czy da się połączyć oba materiały w jednym szyldzie?

Tak, to częste rozwiązanie: korpus lub tło z Dibondu jako sztywna, trwała baza, a podświetlane litery lub lico z plexy tam, gdzie ma się pojawić efekt świecenia.

Oba materiały trafiają na nasze szyldy reklamowe: panelowe, semaforowe i przydrzwiowe, dobierane do elewacji i budżetu.

Źródła

• 3A Composites DIBOND Product Guide
• Evonik PLEXIGLAS GS/XT Datasheet